Curriculum vitae

Het curriculum vitae 

In deze module ontdek je wat een curriculum vitae (afgekort als cv) precies is, welk doel het vervult en welke plaats het inneemt in een sollicitatieprocedure. Je leert ook waarom er niet één universele regel bestaat voor elke keuze en hoe selecteurs (recruiters) en digitale systemen een cv kunnen verwerken en beoordelen.

Definitie

Curriculum vitae betekent letterlijk levensloop. Toch bevat een cv geen volledige beschrijving van je levensloop. Het is een beknopte en doelgerichte selectie van informatie waarmee je laat zien wat je voor een bepaalde functie of organisatie te bieden hebt.

Een cv bevat doorgaans informatie over je opleiding, ervaring en vaardigheden. Afhankelijk van de context kun je ook een profiel, interesses, projecten, certificaten of andere relevante gegevens toevoegen. Vermeld alleen informatie die je kunt aantonen.

De definitie van het cv bevat vier belangrijke kenmerken:

• Beknopt
  Presenteer de informatie zo dat de lezer snel de hoofdzaken vindt.
• Selectief
  Vermeld niet alles wat je ooit hebt gedaan, maar kies wat relevant is voor een concrete sollicitatie.
• Controleerbaar
  Vermeld geen kennis, ervaring of resultaten die je niet kunt staven of toelichten.
• Contextgericht
  Stem je selectie en presentatie af op de functie, organisatie, sector en sollicitatieprocedure.

Een cv is dus geen one size fits all: een statisch document dat je bij elke sollicitatie ongewijzigd verstuurt. Vertrek van een uitgebreid master-cv en maak daaruit telkens een selectie voor een specifieke sollicitatie. Daarbij kun je informatie selecteren, inkorten, anders ordenen of meer nadruk geven.

Zowel VDAB als Europass benadrukken dat een cv op de vacature moet worden afgestemd en vooral relevante informatie moet bevatten (Europass, z.d.; VDAB, z.d.).

Doel

Met je cv help je een selecteur beoordelen of jouw profiel voldoende aansluit bij de functievereisten. Je cv moet vooral duidelijk maken waarom het zinvol is om je kandidatuur verder te onderzoeken, bijvoorbeeld in een gesprek, assessment of volgende selectieronde.

 
Zorg er daarom voor dat relevante informatie snel vindbaar is. Bied ook voldoende concreet bewijs om belangstelling te wekken voor de volgende stap in de selectieprocedure.

Belangrijke nuance

Een cv schetst geen volledig of objectief beeld van jou als kandidaat. Zo kunnen je naam, leeftijd, foto, woonplaats, interesses of een onderbreking in je loopbaan de aandacht trekken, hoewel die informatie doorgaans weinig zegt over je toekomstige functioneren. Ook de schrijfstijl en vormgeving kunnen het oordeel beïnvloeden, zelfs wanneer ze voor de functie nauwelijks relevant zijn.

Cv’s verschillen bovendien sterk in inhoud en vorm. Daardoor beoordelen selecteurs niet noodzakelijk bij elke kandidaat dezelfde informatie. Een gestandaardiseerd sollicitatie-formulier ondersteunt een objectieve vergelijking door alle kandidaten dezelfde functiegerichte vragen voor te leggen. Risavy et al. (2022) wijzen daarom op de beperkingen van het cv als selectiemiddel.

Toch blijft een cv belangrijk. Een goed opgebouwd cv helpt selecteurs om je relevante kwalificaties te herkennen en biedt zo aanknopingspunten voor de verdere selectie. Het helpt jou bovendien om je ervaring te inventariseren, prioriteiten te bepalen en je sollicitatie gericht voor te bereiden. Daarnaast bouwen selecteurs tijdens een sollicitatiegesprek vaak voort op de informatie uit je cv en de accenten die je erin legt.

Rol in de sollicitatieprocedure

Je cv maakt deel uit van een sollicitatiedossier, samen met bijvoorbeeld een motivatiebrief, online sollicitatieformulier, LinkedInprofiel, presentatie, website, portfolio of selectieopdracht. Welke elementen nodig zijn, hangt af van de organisatie, de selectieprocedure en de context.

Een cv vervult de volgende rollen in de sollicitatieprocedure:

De eerste selectie ondersteunen

Vaak gebruiken selecteurs het cv om een eerste inschatting te maken van de aansluiting tussen je profiel en de functievereisten. Ze zoeken bijvoorbeeld naar een passende opleiding, relevante ervaring, specifieke vaardigheden of andere gevraagde kwalificaties. Op basis daarvan beslissen ze welke kandidaturen ze verder onderzoeken.

 
Een cv zal niet bewijzen dat jij zonder twijfel de beste kandidaat bent. Het volstaat om voldoende relevante en geloofwaardige aanknopingspunten te bieden en zo de kans op een uitnodiging voor de volgende selectieronde te vergroten.

Andere elementen van de sollicitatie aanvullen

De kern van je cv is een gestructureerd overzicht van je kwalificaties en ervaring. Andere onderdelen van je sollicitatie kunnen die informatie aanvullen. In een motivatiebrief of sollicitatievraag kun je bijvoorbeeld uitgebreider toelichten waarom je voor die bepaalde functie solliciteert. Een portfolio kan concrete voorbeelden van je werk tonen.

Zorg ervoor dat de verschillende onderdelen van je sollicitatie met elkaar overeenstemmen. Verschillen in functietitels, periodes of opleidingsgegevens kunnen verwarring oproepen. Dat betekent niet dat je overal precies dezelfde informatie moet herhalen: elk element heeft een eigen functie.

Het gesprek voorbereiden

Je cv geeft vaak ook richting aan een sollicitatiegesprek. Verwacht je aan vragen over opleidingen, projecten, loopbaankeuzes, vaardigheden of resultaten die je vermeldt. Neem daarom alleen informatie op die correct is en die je geloofwaardig kunt toelichten.

Ook voor jezelf is het cv een hulpmiddel bij de voorbereiding. Het helpt je om relevante voorbeelden uit je ervaring terug te vinden en om vooraf te bedenken hoe je die met de functievereisten verbindt. 

Conventies en keuzes

De conventies voor een cv kunnen verschillen per land, sector, functie, organisatie en sollicitatiekanaal. In sommige contexten is een foto gebruikelijk; elders wordt ze afgeraden. Een creatieve vormgeving kan bij de ene functie passend zijn, maar in een andere context minder geschikt zijn of de digitale verwerking bemoeilijken. Ook de gebruikelijke lengte, de volgorde van rubrieken en de persoonlijke gegevens die kandidaten opnemen, kunnen variëren.

Daarom vind je in deze module geen vast recept dat in elke sollicitatiecontext tot het ideale cv leidt. Wel krijg je algemene kwaliteitsprincipes en afwegingscriteria waarmee je onderbouwde keuzes kunt maken. Om die keuzes te maken, onderzoek je best eerst welke richtlijnen en conventies voor de context van jouw sollicitatie relevant zijn.

Hoe onderzoek je de context van een sollicitatie?

Begin bij de expliciete instructies in de vacature of op het sollicitatieplatform. Vraagt de organisatie een bepaald bestandsformaat, een maximale lengte of specifieke informatie? Volg dan die vereisten.

Ontbreken duidelijke instructies? Ga na welke conventies gebruikelijk zijn in het land (zie tips hieronder) en de sector waarin je solliciteert. Houd ook rekening met de functie, de organisatie en het sollicitatiekanaal. Vraag bij twijfel advies aan iemand die de sector kent, maar beoordeel dat advies altijd in het licht van je concrete sollicitatie.

Solliciteer je internationaal?

Als je internationaal solliciteert, onderzoek dan de conventies van het land waarin je solliciteert. Let onder meer op deze verschillen:

• Terminologie
  In het Verenigd Koninkrijk verwijst CV doorgaans naar een gewoon sollicitatie-cv. In de Verenigde Staten gebruikt men daarvoor meestal résumé; curriculum vitae verwijst er vooral naar een uitgebreid academisch overzicht.
• Persoonlijke gegevens
  In het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten neem je doorgaans geen foto, geboortedatum, burgerlijke staat of gezinssituatie op in je cv. Ook je nationaliteit neem je alleen op als die relevant of uitdrukkelijk gevraagd is.
• Lengte
  Een Brits cv telt meestal maximaal twee pagina’s. Een Amerikaans résumé van een starter past vaak op één pagina, terwijl je als ervaren kandidaat meer ruimte kunt gebruiken.
• Taal en begrippen
  Pas niet alleen de spelling aan, maar licht zo nodig ook Belgische diploma’s, functies en organisaties toe. Een lokale benaming is voor een buitenlandse selecteur niet altijd vanzelfsprekend.
• Inhoud en stijl
  Résumés in de Verenigde Staten leggen vaak sterk de nadruk op concrete prestaties en meetbare resultaten. Pas die aanpak enkel toe wanneer de resultaten relevant en controleerbaar zijn.

Beschouw deze richtlijnen niet als universele regels. Controleer altijd de vacature, de website van de organisatie en betrouwbare loopbaaninformatie uit het land waarin je solliciteert.

Beoordeling en selectie

Selecteurs vergelijken je profiel met de functievereisten en vaak ook met andere kandidaturen. Hetzelfde cv kan daarom bij de ene vacature wel tot een volgende selectieronde leiden en bij een andere niet.

Eerste oriëntatie

Selecteurs lezen een cv niet noodzakelijk van boven naar beneden: ze scannen het snel om op zoek te gaan naar informatie waarmee ze snel kunnen inschatten of je profiel voldoende aansluit bij de functie. Denk aan je opleiding, recente ervaring, specifieke vaardigheden of andere belangrijke selectiecriteria. Lijkt je kandidatuur relevant, dan kan een grondigere beoordeling volgen.

Hoeveel tijd een selecteur aan een cv besteedt, verschilt. Dat hangt onder meer af van het aantal kandidaten, de complexiteit van de functie en de werkwijze van de organisatie. Baseer je daarom niet op stellige uitspraken dat selecteurs elk cv slechts een vast aantal seconden bekijken. Zorg er wel voor dat belangrijke informatie snel vindbaar is.

Vereisten en voorkeuren

Een vacature bevat vaak verschillende soorten criteria. Sommige zijn noodzakelijk om de functie te kunnen uitoefenen, terwijl andere vooral een voorkeur uitdrukken. Een vereist diploma, rijbewijs of taalniveau kan bijvoorbeeld zwaarder wegen dan een algemeen kenmerk zoals flexibiliteit.

Selecteurs kijken bovendien niet alleen of bepaalde informatie aanwezig is. Ze beoordelen ook de relevantie, actualiteit en geloofwaardigheid ervan. Een concrete beschrijving van wat je hebt gedaan of bereikt, biedt doorgaans meer houvast dan een reeks onbewezen eigenschappen.

Menselijke en digitale beoordeling

Sommige organisaties beoordelen het cv rechtstreeks. Andere verwerken sollicitatiegegevens eerst via een online formulier of digitaal systeem. Zo’n systeem kan informatie ordenen, doorzoekbaar maken of vergelijken met ingestelde criteria. De toegepaste werkwijze verschilt sterk per organisatie.

Probeer daarom geen veronderstelde selectieprocedure te slim af te zijn. Gebruik herkenbare rubrieken en relevante termen uit de vacature, maar neem alleen informatie op die inhoudelijk klopt. In het onderdeel Digitale verwerking lees je meer over zulke systemen en over een digitaal bruikbaar cv.

Van master-cv naar sollicitatie-cv

Een strategisch doordacht cv bevat niet alles wat je tijdens je opleiding en loopbaan hebt gedaan. Het bevat enkel de informatie die relevant is voor de functie waarop je solliciteert.

Werk daarom in drie stappen:

• Verzamel je opleidingen, ervaringen, vaardigheden en andere relevante informatie in een uitgebreid master-cv.
• Analyseer de vacature om te bepalen wat de organisatie zoekt.
• Op basis daarvan selecteer en accentueer je de informatie die voor deze specifieke functie relevant is.
  Zo maak je van je master-cv een gericht sollicitatie-cv.

Master-cv

Een master-cv is een uitgebreid basisdocument waarin je alle informatie verzamelt die je mogelijk in een cv kunt gebruiken. Je neemt er bijvoorbeeld opleidingen, werkervaring, stages, vrijwilligerswerk, projecten, vaardigheden, talen en certificaten in op.

Het is niet de bedoeling dat je je master-cv opstuurt. Toch vormt het een belangrijke basis voor je sollicitaties:

• Basis voor je sollicitatie-cv
  Het dient als persoonlijke databank waaruit je bij elke sollicitatie relevante informatie selecteert voor je sollicitatie-cv.
• Basis voor sollicitatiegesprekken
  Gebruik je master-cv om je geheugen op te frissen voor sollicitatiegesprekken. Als je gesprekspartner vraagt naar wat je bereikt hebt, komt de STARR-structuur van pas. STARR staat voor situation, task, action, result en reflection. Met deze structuur beschrijf je concrete ervaringen uit bijvoorbeeld je werk, studie, stages, projecten of vrijwilligerswerk en toon je aan welke vaardigheden je daarbij hebt ingezet.

Tip
Houd je master-cv systematisch bij. Voeg nieuwe ervaringen, taken en resultaten toe wanneer ze nog vers in je geheugen zitten. Noteer voldoende concrete informatie:

• In welke context deed je deze ervaring op?
• Wat was je taak of rol?
• Wat heb je concreet gedaan?
• Welke vaardigheden heb je daarbij ingezet?
• Wat was het resultaat?
• Wat heb je uit deze ervaring geleerd of wat zou je achteraf anders aanpakken?

Deze vragen hoef je niet voor elke ervaring te beantwoorden. Gebruik ze vooral bij ervaringen die iets zeggen over je belangrijkste vaardigheden en resultaten.

Voorbeeld

Hieronder zie je het master-cv van Janne Van Acker, industrieel ingenieur biochemie. Daarin verzamelt ze alle informatie die relevant kan zijn voor een sollicitatie: opleidingen, ervaring, vaardigheden en andere mogelijke relevante informatie.

Voor elke sollicitatie selecteert ze hieruit de informatie die relevant is voor de functie, om een bondig beeld te schetsen van wat ze te bieden heeft.

De opmaak van dit cv is bewust heel sober gehouden: zwarte tekst op een witte achtergrond, een opmaak in één kolom, amper grafische elementen. Voor een master-cv is dat prima: je moet het overzicht gemakkelijk kunnen aanpassen. Bovendien veranderen trends en vereisten af en toe. Een sobere opmaak in één kolom is ook handig met het oog op de digitale verwerking van cv’s.

Analyse van de vacature

Analyseer de vacature grondig voor je je sollicitatie-cv opstelt. Zo krijg je beter zicht op wat de organisatie zoekt en kun je op basis daarvan bepalen welke informatie uit je master-cv relevant is.

Inventariseer wat de organisatie zoekt

Breng de volgende elementen in kaart:

• taken en verantwoordelijkheden
  Wat houdt deze functie in?
• kennis en ervaring
  Welke inhoudelijke expertise en ervaring vraagt de functie?
• vaardigheden en competenties
  Welke vaardigheden en competenties verwacht de organisatie?
• opleiding en andere vereisten
  Welk diploma, welke talenkennis, certificaten of andere kwalificaties verwacht de organisatie?
• organisatie en context
  Wat vertelt de vacature over de organisatie, het team en de werkomgeving?

Maak daarbij onderscheid tussen vereisten en voorkeuren. Formuleringen als vereist, noodzakelijk en minimaal wegen doorgaans zwaarder dan bij voorkeur, een pluspunt of mooi meegenomen.

Kijk ook welke elementen veel nadruk krijgen of meermaals terugkomen. Die geven vaak aan wat de organisatie belangrijk vindt.

Identificeer sleutelwoorden

Noteer woorden en formuleringen die centraal staan in de vacature, zoals functietitels, vaktermen, vaardigheden, software, methodes of specifieke kennis. 

Gebruik relevante sleutelwoorden ook in je sollicitatie-cv, als ze correct beschrijven wat jij kunt of hebt gedaan. Zo sluit je formulering aan bij de taal van de organisatie en maakt een selecteur sneller de koppeling tussen jouw profiel en de vacature.

Ook bij digitale selectie zijn sleutelwoorden belangrijk. Sommige organisaties gebruiken een Applicant Tracking System (ATS) om cv’s te verwerken of doorzoekbaar te maken. Terminologie uit de vacature kan helpen om je relevante ervaring en vaardigheden herkenbaar te maken voor dergelijke systemen.

Koppel de vacature aan je master-cv

Ga vervolgens terug naar je master-cv. Zoek voor de belangrijkste selectiecriteria naar concrete informatie waarmee je aantoont dat je eraan voldoet.

Vraag jezelf af:

• Welke opleidingen en ervaringen zijn voor deze functie het meest relevant?
• Welke taken, projecten of resultaten tonen aan dat ik over de gevraagde vaardigheden beschik?
• Welke informatie verdient extra nadruk?
• Welke informatie is voor deze sollicitatie minder relevant en kan ik verkorten of weglaten?

Deze analyse vormt de basis voor je sollicitatie-cv.

Sollicitatie-cv

Een sollicitatie-cv is de versie van je cv die je voor een specifieke sollicitatie opstelt. Je vertrekt daarvoor van je master-cv en de analyse van de vacature.

Je doel is niet om een zo volledig mogelijk beeld van jezelf te geven, maar om een selecteur in een oogopslag te laten zien waarom jouw profiel relevant is voor deze functie.

Selecteer relevante informatie

Neem vooral informatie op die aansluit bij de functie en de selectiecriteria. Geef voorrang aan opleidingen, ervaringen, vaardigheden en resultaten die aantonen dat je profiel past bij wat de organisatie zoekt. Relevantie weegt zwaarder dan volledigheid.

Dat betekent ook dat je keuzes maakt. Informatie die weinig relevant is voor deze sollicitatie kun je:

• weglaten;
• beknopter formuleren;
• minder prominent plaatsen.

Leg de juiste accenten

Niet alle relevante informatie is even belangrijk. Geef de informatie die het sterkst aansluit bij de vacature een prominente plaats en werk die voldoende concreet uit.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een relevante opleiding of specialisatie;
• werkervaring, een stage of een project dat sterk aansluit bij de functie;
• taken en verantwoordelijkheden die overeenkomen met wat de organisatie vraagt;
• concrete resultaten die je geschiktheid ondersteunen;
• vaardigheden of kennis die in de vacature veel nadruk krijgen.

Zo kan een selecteur snel zien welke aspecten van je profiel het meest relevant zijn voor de functie.

Gebruik sleutelwoorden in je formulering

Sluit waar zinvol aan bij de terminologie uit de vacature. Gebruik relevante sleutelwoorden als ze correct beschrijven wat je hebt gedaan, kent of kunt. Daarbij is het niet de bedoeling dat je de vacaturetekst klakkeloos kopieert. Maak met concrete informatie duidelijk hoe jouw ervaring en vaardigheden aansluiten bij wat de organisatie zoekt.

Controleer of de match duidelijk is

Bekijk je cv tot slot vanuit het perspectief van de selecteur. Kan die snel antwoorden op deze vragen?

• Sluit het profiel van deze kandidaat aan bij wat we voor deze functie zoeken?
• Welke relevante kennis, vaardigheden en ervaring brengt deze kandidaat mee?
• Waaruit blijkt dat?
• Welke informatie onderscheidt deze kandidaat van andere kandidaten?

Pas je cv verder aan als een selecteur deze vragen niet snel kan beantwoorden.

Voorbeelden

Een sollicitatie-cv kun je op verschillende manieren structureren. Welke structuur het meest geschikt is, hangt onder meer af van je ervaring en waar je de nadruk op wil leggen. Daarom vind je in het volgende onderdeel voorbeelden van drie verschillende soorten sollicitatie-cv’s. Daar zie je hoe je de omvangrijke informatie van je master-cv kunt selecteren en structureren tot:

• een achronologisch cv
• een hybride cv
• een functioneel cv

Soorten

De informatie in je cv kun je op verschillende manieren ordenen. Welk soort cv het meest geschikt is, hangt onder meer af van je ervaring, de functie waarop je solliciteert en de informatie die je wil benadrukken.

Drie veelgebruikte soorten:

• het achronologische cv
  Hierin orden je je opleiding en ervaring van recent naar ouder
• het hybride cv
  Hierin combineer je relevante vaardigheden of expertise met een achronologisch overzicht van je opleiding en ervaring
• het functionele cv
  Hierin stel je je vaardigheden en expertise centraal; de chronologie speelt een ondergeschikte rol.

Voor de meeste sollicitaties is een achronologisch cv een goede keuze. Wil je vooral je vaardigheden en expertise benadrukken, dan kan een hybride cv of functioneel cv beter passen.

Achronologisch cv

In een achronologisch cv orden je je ervaringen en opleidingen van recent naar ouder. Je meest recente functie, opleiding of andere ervaring staat dus bovenaan binnen de betreffende rubriek. Deze structuur maakt je loopbaan en opleiding gemakkelijk te volgen. Een selecteur ziet snel wat je recent hebt gedaan en hoe je profiel zich in de loop van de tijd heeft ontwikkeld.

Wanneer kies je voor een achronologisch cv?

Een achronologisch cv is voor de meeste sollicitaties een goede keuze. Het is vooral geschikt als:

• je recente opleiding en ervaring goed aansluiten bij de functie;
• je loopbaan of opleiding een duidelijke ontwikkeling laat zien;
• je ervaring en opleiding belangrijke argumenten vormen voor je geschiktheid.

Ook als je nog weinig werkervaring hebt, kun je deze structuur gebruiken. Je kunt dan bijvoorbeeld je opleiding, stages, studentenjobs, vrijwilligerswerk of relevante projecten opnemen. Plaats de rubrieken die voor de functie het relevantst zijn meer vooraan.

Zet recente informatie eerst

Pas de achronologische ordening toe binnen elke rubriek. Binnen Ervaring begin je bijvoorbeeld met je meest recente ervaring en werk je terug in de tijd. Binnen Opleiding begin je met je meest recente opleiding.

De volgorde van de rubrieken zelf hoeft niet chronologisch te zijn. Laat die afhangen van hun relevantie voor de functie. Is je werkervaring je sterkste troef, dan kan Ervaring vóór Opleiding staan. Voor een pas afgestudeerde kan Opleiding juist relevanter zijn en daarom bovenaan staan.

Je hoeft niet elke ervaring even uitgebreid te beschrijven. Werk vooral de informatie uit die relevant is voor de functie. Oudere of minder relevante informatie kun je beknopter weergeven of weglaten.

Voorbeeld

Een sollicitatie-cv stel je altijd op met een concrete vacature voor ogen. In dit voorbeeld solliciteert de pas afgestudeerde Janne Vandermeulen voor een functie als junior process engineer bij FermaNova Biotech, een bedrijf dat via fermentatie ingrediënten voor de voedingsindustrie produceert. Hieronder zie je eerst de vacature en vervolgens het achronologische cv dat Janne daarop heeft afgestemd.

Gemaakte keuzes

Het achronologische cv verschilt in opmaak, structuur en inhoud behoorlijk van het master-cv. Welke keuzes heeft de pas afgestudeerde Janne gemaakt om haar sollicitatie-cv af te stemmen op de vacature?

• De inhoud is afgestemd op de vacature
  Janne neemt niet alle informatie uit haar master-cv over. Ze selecteert vooral opleidingen, ervaring en vaardigheden die relevant zijn voor de functie van junior process engineer. Minder relevante informatie laat ze weg.
• De rubrieken staan in volgorde van relevantie
  Omdat Janne pas afgestudeerd is, komt haar opleiding vóór haar ervaring. Binnen de rubrieken staan de meest recente opleiding, stage en studentenjob telkens bovenaan. Het cv is dus niet één doorlopende tijdlijn: de informatie wordt eerst per rubriek gegroepeerd en daarbinnen achronologisch geordend.
• De belangrijkste troeven zijn snel vindbaar
  In het profiel brengt Janne drie verschillende troeven naar voren. In de zijbalk vindt de selecteur ook haar belangrijkste vaardigheden en talenkennis snel terug. De meer uitgebreide informatie in het cv onderbouwt die eerste indruk.
• De opmaak maakt het cv gemakkelijk scanbaar
  Kleurvlakken, witruimte, typografie en uitlijning maken de verschillende soorten informatie snel herkenbaar. De zijbalk loopt door op de tweede pagina, waardoor beide pagina’s visueel één geheel vormen en belangrijke informatie beschikbaar blijft. 
  Voor mensen is deze opmaak gemakkelijk scanbaar, maar sommige systemen voor automatische verwerking hebben het hier moeilijk mee. Bij een opmaak met meerdere kolommen en tekstzones is het voor die systemen niet altijd duidelijk in welke volgorde het de informatie moet lezen of welke onderdelen bij elkaar horen.

Hybride cv

In een hybride cv combineer je een overzicht van je belangrijkste vaardigheden of expertise met een achronologisch overzicht van je ervaring en opleiding. Je legt zo eerst de nadruk op wat je kunt en onderbouwt dat vervolgens met je loopbaan en opleiding.

Deze structuur biedt meer ruimte om je profiel af te stemmen op de functie dan een zuiver achronologisch cv, terwijl een selecteur toch nog gemakkelijk kan zien waar en wanneer je relevante ervaring hebt opgedaan.

Wanneer kies je voor een hybride cv?

Een hybride cv kan een goede keuze zijn als:

• je vaardigheden en expertise belangrijker zijn voor de functie dan een rechtlijnig loopbaanverloop;
• je relevante vaardigheden in verschillende functies, opleidingen of andere contexten hebt ontwikkeld;
• je overstapt naar een andere functie of sector en wil benadrukken welke vaardigheden en ervaring je kunt meenemen;
• je verschillende soorten ervaring wil samenbrengen rond enkele relevante expertisegebieden.

Combineer vaardigheden met een tijdlijn

Begin met een beperkt aantal vaardigheden of expertisegebieden die belangrijk zijn voor de functie. Onderbouw die met concrete voorbeelden van wat je hebt gedaan of bereikt. Zo toon je niet alleen wat je kunt, maar ook waaruit dat blijkt.

Daarna geef je een achronologisch overzicht van je ervaring en opleiding. Orden de informatie binnen elke rubriek van recent naar ouder. Zo blijft je loopbaan gemakkelijk te reconstrueren.
 

Zorg ervoor dat beide delen elkaar aanvullen:

• De rubriek Vaardigheden legt de nadruk op de aspecten van je profiel die voor de functie het meest belangrijk zijn
• Het achronologische overzicht van de rubrieken Opleiding en Ervaring maakt zichtbaar in welke context en periode je die ervaring hebt opgedaan. 

Voorbeeld

Janne is ondertussen 34 jaar en heeft ruim tien jaar ervaring in biotechnologische productie en procesoptimalisatie. Ze solliciteert voor de functie van operational excellence manager bij NovaCell Bioprocessing. Voor deze functie zijn niet alleen haar opeenvolgende werkervaringen relevant, maar vooral de expertise die ze in verschillende functies heeft opgebouwd.

Hieronder zie je eerst de vacature en vervolgens het hybride cv dat Janne daarop heeft afgestemd.

Gemaakte keuzes

Het hybride cv verschilt in structuur, inhoud en opmaak van het master-cv. Welke keuzes heeft Janne gemaakt om haar cv af te stemmen op de vacature voor Operational Excellence Manager?

• De inhoud is afgestemd op de vacature
  Janne selecteert uit haar master-cv vooral informatie die aansluit bij wat NovaCell Bioprocessing zoekt. Zo komen procesoptimalisatie, verbeterprojecten, Lean, data-analyse, KPI’s, projectmanagement en multidisciplinaire samenwerking duidelijk naar voren. Minder relevante opleidingen, vaardigheden, talen en eerdere activiteiten laat ze weg.
• Haar expertise krijgt een prominente plaats
  Janne heeft ondertussen ruim tien jaar relevante ervaring. Daarom geeft ze na haar profiel drie expertisegebieden een prominente plaats: procesoptimalisatie, projectmanagement en data-analyse en processturing. Ze onderbouwt die expertise met concrete projecten en resultaten uit verschillende functies. Zo ziet de selecteur niet alleen waar Janne heeft gewerkt, maar vooral welke expertise ze tijdens haar loopbaan heeft opgebouwd.
  
• Expertise en werkervaring vullen elkaar aan
  De belangrijkste projecten en resultaten staan bij Expertise. Bij Werkervaring herhaalt Janne die niet: daar geeft ze een achronologisch overzicht van haar functies en belangrijkste taken. Zo combineert het hybride cv een thematische presentatie van haar expertise met een duidelijk overzicht van haar loopbaan.
• Sleutelwoorden uit de vacature komen herkenbaar terug
  Janne neemt relevante termen uit de vacature over wanneer die haar ervaring correct beschrijven. Termen als procesoptimalisatie, verbeterprojecten, Lean, data-analyse, KPI’s en projectmanagement maken de aansluiting met de functie snel herkenbaar. Ze kopieert de vacaturetekst niet: concrete voorbeelden en resultaten onderbouwen de gekozen sleutelwoorden.
• Sterkere bewijzen leiden tot een strengere selectie 
  In vergelijking met het cv van de pas afgestudeerde Janne verdwijnen onder meer stages, studentenjobs, extracurriculaire activiteiten en interesses. Ook haar opleiding vermeldt ze bondiger; minder relevante talen en software laat ze weg. Haar recente professionele ervaring en resultaten zijn immers sterkere bewijzen dat Janne geschikt is voor deze functie.
• De regel onder haar naam is afgestemd op de vacature
  Janne zet de functietitel uit de vacature niet onder haar naam: die functie oefent ze nog niet uit. Ook haar huidige functietitel laat ze hier weg. Met procesoptimalisatie | biotechnologische productie benoemt ze twee domeinen die haar profiel kenmerken en voor deze sollicitatie relevant zijn.
• De opmaak ondersteunt de hybride structuur
  De opmaak in één kolom maakt de leesvolgorde duidelijk. Binnen Expertise onderscheiden subtiele kleurvlakken de drie expertisegebieden, terwijl de rubriektitels en uitlijning de structuur van het cv zichtbaar maken. De sobere opmaak maakt het cv bovendien eenvoudiger digitaal te verwerken dan het cv met meerdere kolommen en tekstzones uit het voorbeeld van het achronologische cv.

Functioneel cv

In een functioneel cv staan je vaardigheden en expertise centraal. Je groepeert relevante ervaringen rond een aantal vaardigheden of expertisegebieden, in plaats van je loopbaan als uitgangspunt te nemen. De chronologie speelt daardoor een ondergeschikte rol.

Per vaardigheid of expertisegebied geef je concrete voorbeelden van wat je hebt gedaan en bereikt. Die voorbeelden kunnen uit verschillende contexten komen, zoals werkervaring, stages, opleidingen, projecten of vrijwilligerswerk.

Wanneer kies je voor een functioneel cv?

Een functioneel cv kan een goede keuze zijn als:

• je relevante vaardigheden in uiteenlopende contexten hebt ontwikkeld;
• je overstapt naar een andere functie of sector en vooral je overdraagbare vaardigheden wil benadrukken;
• je relevante ervaring verspreid is over verschillende periodes en contexten.

Structureer op basis van vaardigheden

Selecteer een beperkt aantal vaardigheden of expertisegebieden die belangrijk zijn voor de functie. Gebruik die als uitgangspunt voor de structuur van je cv. Onderbouw elk onderdeel met concrete voorbeelden. Vermeld voldoende context om duidelijk te maken waar je de betreffende ervaring hebt opgedaan en wat je bijdrage of resultaat was.

Daarnaast kun je een beknopt overzicht van je opleiding en werkervaring opnemen. Anders dan in een hybride cv vormt deze tijdslijn niet een van de centrale onderdelen van je cv.

Gebruik een functioneel cv niet om onderbrekingen te verbergen

Sommige sollicitanten kiezen voor een functioneel cv om onderbrekingen in een studie- of loopbaan minder zichtbaar te maken. Dat is niet noodzakelijk een goede strategie. Doordat de chronologie bij dit type cv minder duidelijk is, kan juist de indruk ontstaan dat je informatie probeert te verbergen.

Een onderbreking hoeft bovendien niet onverklaard te blijven. Je kunt bijvoorbeeld kort vermelden dat je een periode niet hebt gewerkt of gestudeerd door ziekte, zorgtaken, een sabbatical of een andere reden. Ook een opleiding die je niet hebt afgerond, kun je vermelden als ze relevante kennis of ervaring opleverde. Hoeveel informatie je daarbij geeft, hangt af van wat voor de sollicitatie relevant is.

Hou er rekening mee dat een selecteur tijdens een sollicitatiegesprek vragen kan stellen over langere onderbrekingen in je studie of loopbaan. Bereid daarom vooraf voor hoe je die kort en duidelijk wil toelichten. Heb je in die periode relevante kennis, ervaring of vaardigheden opgedaan? Leg daar dan gerust de nadruk op.

Weeg de voor- en nadelen af

De voordelen
Een functioneel cv kan relevante vaardigheden en expertise sterk naar voren brengen, ook als je die in verschillende functies of contexten hebt ontwikkeld. De thematische structuur kan daardoor duidelijker maken wat je voor een bepaalde functie te bieden hebt.

De nadelen
Die structuur heeft ook nadelen. Omdat functies en periodes minder centraal staan, kan een selecteur moeilijker reconstrueren waar en wanneer je bepaalde ervaring hebt opgedaan en hoe je loopbaan zich heeft ontwikkeld. Een functioneel cv kan bovendien de indruk wekken dat je minder gunstige elementen in je loopbaan, zoals langere onderbrekingen, probeert te verbergen.

De afweging
Kies alleen voor een functioneel cv als een chronologisch overzicht weinig bijdraagt aan je kandidatuur en je relevante ervaring beter tot haar recht komt wanneer je die thematisch groepeert. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een carrièreswitch of een loopbaan met veel uiteenlopende functies, projecten of opdrachten.

Heb je een duidelijke, relevante loopbaan en wil je vooral je expertise benadrukken? Dan is een hybride cv meestal een betere keuze: je brengt je expertise sterk naar voren zonder het verloop van je loopbaan naar de achtergrond te verschuiven.

Voorbeeld

In dit voorbeeld wil Janne een andere richting uit. Na ruim tien jaar in technische en leidinggevende functies binnen productieomgevingen solliciteert ze naar een functie als Process Improvement Manager bij een ziekenhuis. De sector en werkomgeving zijn nieuw voor haar, maar een groot deel van de gevraagde expertise heeft ze tijdens haar loopbaan al opgebouwd.

Janne kiest daarom voor een functioneel cv. In plaats van haar opeenvolgende functies centraal te stellen, groepeert ze relevante ervaring uit verschillende functies rond de vaardigheden en expertisegebieden die voor deze vacature belangrijk zijn.

Hieronder zie je eerst de vacature en vervolgens het functionele cv dat Janne daarop heeft afgestemd.

Gemaakte keuzes

Het functionele cv verschilt duidelijk van de vorige voorbeelden. Welke keuzes heeft Janne gemaakt om haar ervaring uit productieomgevingen af te stemmen op een functie als Process Improvement Manager in een ziekenhuisorganisatie?

• De inhoud is afgestemd op de vacature
  Janne selecteert vooral ervaring en expertise die ook buiten een productieomgeving relevant zijn. Procesverbetering, projectmanagement, data-analyse, verandermanagement, leiderschap en multidisciplinaire samenwerking sluiten rechtstreeks aan bij wat Ziekenhuis Nova zoekt. Specifieke technische kennis en ervaring die vooral relevant zijn voor biotechnologische productie krijgen veel minder aandacht.
• Haar expertise bepaalt de structuur van het cv
  In plaats van haar opeenvolgende functies als uitgangspunt te nemen, groepeert Janne haar ervaring rond vier expertisegebieden: procesverbetering, project- en verandermanagement, data-analyse en besluitvorming, en leiderschap en multidisciplinaire samenwerking. Binnen elk gebied combineert ze voorbeelden uit verschillende functies. Zo ziet de selecteur eerst wat Janne kan en waarmee ze dat aantoont, en pas daarna waar en wanneer ze die ervaring heeft opgedaan.
• De functionele structuur ondersteunt haar overstap naar een andere sector
  De loopbaan van Janne speelt zich vooral af in productieomgevingen en maakt niet onmiddellijk duidelijk wat ze voor een ziekenhuisorganisatie kan betekenen. Door haar ervaring thematisch te ordenen, brengt ze de overdraagbare expertise naar voren die voor de nieuwe functie relevant is. Ze doet daarbij niet alsof ze ervaring in een ziekenhuis heeft: de voorbeelden blijven duidelijk afkomstig uit haar eigen loopbaan.
• Concrete voorbeelden onderbouwen haar expertise
  Janne beperkt zich niet tot algemene claims als ervaring met procesverbetering of sterk in projectmanagement. Ze vermeldt concrete projecten, activiteiten en resultaten. Zo blijkt onder meer dat ze multidisciplinaire projecten heeft gecoördineerd, processen op basis van data heeft verbeterd en medewerkers heeft begeleid bij nieuwe werkwijzen.
• De chronologie blijft zichtbaar, maar krijgt een ondergeschikte plaats
  In Loopbaan in het kort vermeldt Janne haar functies, organisaties en periodes zonder de taken en resultaten opnieuw te beschrijven. Zo kan een selecteur haar loopbaan nog steeds reconstrueren, terwijl de aandacht in de eerste plaats naar haar relevante expertise gaat. Het functionele cv gebruikt ze dus niet om informatie over haar loopbaan te verbergen.
• Ook opleiding en bijscholing zijn geselecteerd op relevantie
  Janne vermeldt haar twee masteropleidingen en selecteert alleen bijscholingen die haar kandidatuur voor deze functie ondersteunen. Zo blijven onder meer Lean Six Sigma, projectmanagement, data-analyse en leidinggeven zichtbaar, terwijl specifiekere bijscholing over biotechnologische productie wegvalt.
• De opmaak versterkt de functionele structuur
  De vier expertisegebieden zijn de meest prominente inhoudelijke rubrieken. Janne geeft haar loopbaan, opleiding, bijscholing en talenkennis compacter weer. De opmaak in één kolom maakt bovendien de leesvolgorde duidelijk en is relatief eenvoudig digitaal te verwerken.

Kritische noot
Een functioneel cv is hier niet de enige mogelijke keuze. Ook een hybride cv is een prima alternatief voor deze sollicitatie. Janne kiest hier voor een functioneel cv omdat ze overstapt naar een andere sector en haar overdraagbare expertise sterker wil laten doorwegen dan haar loopbaan in productieomgevingen. Omdat haar loopbaan duidelijk en relevant is, zou een hybride cv haar professionele ontwikkeling gemakkelijker zichtbaar maken.

Rubrieken

Een cv bestaat uit verschillende rubrieken waarin je informatie groepeert, zoals je ervaring, opleiding en vaardigheden. Welke rubrieken je opneemt, hoe je ze benoemt en in welke volgorde je ze plaatst, hangt onder meer af van je profiel en de functie waarop je solliciteert.

Ook het soort cv bepaalt mee hoe je de informatie structureert. In een achronologisch cv staan ervaring en opleiding bijvoorbeeld duidelijk als afzonderlijke rubrieken in de tijd geordend. In een hybride of functioneel cv krijgen vaardigheden of expertisegebieden een prominentere plaats.

De volgende tabel geeft een overzicht van rubrieken die je in je cv kunt opnemen:

Toelichting

Onder Ervaring kun je verschillende soorten ervaring samenbrengen, zoals werkervaring, stages, studentenjobs en vakantiewerk, vrijwilligerswerk, projecten en relevante nevenactiviteiten. Je kan daarvoor ook afzonderlijke rubrieken maken als dat de informatie duidelijker en gemakkelijker vindbaar maakt.

De volgorde in de tabel geeft geen vaste structuur: de volgorde van je rubrieken bepaal je op basis van hun relevantie voor de functie. Ben je pas afgestudeerd? Dan kan Opleiding bijvoorbeeld vóór Ervaring komen.
 

Heb je al relevante beroepservaring opgebouwd? Dan kan Ervaring juist meer nadruk verdienen. In een achronologisch cv orden je de informatie binnen rubrieken als Ervaring en Opleiding van recent naar ouder. In een hybride of functioneel cv krijgen vaardigheden of expertisegebieden een prominentere plaats.

Persoonlijke gegevens

Je persoonlijke gegevens maken duidelijk wie je bent en hoe een selecteur je kan bereiken. In principe kun je je beperken tot gegevens die daarvoor nodig zijn.

Vermeld je contactgegevens

Meestal volstaat het om de volgende gegevens te vermelden:

• voor- en achternaam
• telefoonnummer
• professioneel e-mailadres
• woonplaats

Je volledige adres hoef je meestal niet te vermelden. Je woonplaats kan wel relevante informatie geven, bijvoorbeeld als de locatie van de functie een rol speelt.

Voeg eventueel relevante professionele links toe

Je kunt ook een link naar je LinkedIn-profiel, portfolio of professionele website toevoegen als die relevante aanvullende informatie bevat. Zorg er dan voor dat de informatie actueel is en aansluit bij het professionele profiel dat je in je cv presenteert.

Weeg af welke persoonlijke gegevens je vermeldt

Gegevens zoals je geboorteplaats en burgerlijke staat zijn doorgaans niet relevant voor een cv. Je kunt ze dus weglaten. Hou bij een internationale sollicitatie wel rekening met de conventies in het land waar je solliciteert.

Wat met je geboortedatum?
Of je je geboortedatum in je cv zet, is een persoonlijke keuze. Je geboortedatum geeft een selecteur snel informatie over je leeftijd. Dat kan in je nadeel werken, omdat die leeftijdsgebonden verwachtingen of vooroordelen kan oproepen. Hou er wel rekening mee dat een selecteur je leeftijd vaak bij benadering kan afleiden uit de data bij je opleiding en je werkervaring.

Wat met je nationaliteit?
Bij een internationale sollicitatie kan je nationaliteit soms relevant zijn, bijvoorbeeld wanneer de organisatie wil weten of je het recht hebt om in het land te werken. Vermeld in dat geval ook de informatie die voor de organisatie relevant is, zoals je recht om in het land te werken, dan alleen je nationaliteit.

Wat met je rijbewijs?
Vermeld je rijbewijs als het relevant is voor de functie of als de organisatie ernaar vraagt.

Kies bewust of je een foto opneemt

Een foto is geen noodzakelijk onderdeel van een cv. Of het gebruikelijk is om een foto op te nemen, verschilt per land, sector en organisatie. In België komen cv’s met én zonder foto voor. In sommige landen is een foto gebruikelijker, terwijl kandidaten in bijvoorbeeld de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk doorgaans geen foto op hun cv plaatsen. Solliciteer je in het buitenland? Ga dan na welke conventies daar gelden.

Weeg de voor- en nadelen af

Een foto kan zowel voordelen als nadelen hebben. Maak daarom bewust de afweging of een foto voor jouw cv een meerwaarde biedt.

Voordelen:

• Aandacht
  Beelden, en vooral gezichten, trekken gemakkelijk de aandacht. Een foto kan daardoor een van de eerste elementen zijn waar de blik van de lezer naartoe gaat.
• Herkenbaarheid
  Een foto kan ervoor zorgen dat een selecteur je gemakkelijker herkent, bijvoorbeeld na een ontmoeting op een jobbeurs of netwerkevenement.
• Persoonlijke uitstraling
  Een foto kan je cv persoonlijker maken en een gezicht verbinden aan de informatie die je over jezelf geeft.
• Visuele hiërarchie
  Een goed geplaatste foto kan de aandacht helpen sturen naar andere belangrijke informatie, zoals je naam of profiel.

Nadelen

• Vooroordelen
  Een foto geeft informatie die niet noodzakelijk relevant is voor je geschiktheid voor de functie, zoals aanwijzingen over je leeftijd, gender of etnische achtergrond. Ook je uiterlijk kan bewust of onbewust meewegen in de beoordeling.
• Concurrentie om aandacht
  Een opvallende foto kan zoveel aandacht trekken dat belangrijke inhoud, zoals je ervaring, opleiding of vaardigheden, minder opvalt.
• Culturele verschillen
  Een foto die in de ene arbeidsmarkt gebruikelijk is, kan elders ongebruikelijk of zelfs afgeraden zijn. Dat is vooral belangrijk als je internationaal solliciteert.

Er is dus geen algemene regel die bepaalt of je beter wel of geen foto opneemt. Hou rekening met de conventies van het land en de sector, volg eventuele instructies in de vacature en vraag je af of een foto een meerwaarde heeft voor jouw cv.
 

Gebruik een foto doelgericht
Of het gebruikelijk is om een foto op te nemen, verschilt per land, sector en organisatie. Ga daarom na wat gebruikelijk is in het land en de sector waarin je solliciteert en hou rekening met eventuele richtlijnen van de organisatie.
 

Kies je voor een foto? Gebruik dan een recente foto die past bij de professionele context waarin je solliciteert. Hou ook rekening met de rol van de foto in de visuele hiërarchie van je cv: zorg ervoor dat ze niet zoveel aandacht trekt dat andere belangrijke informatie naar de achtergrond verdwijnt.
 

Let daarnaast op de richting van je blik. Mensen hebben de neiging om de blik van een afgebeelde persoon te volgen. Kijk je recht in de camera, dan creëer je visueel contact met de lezer. Kijk je opzij, dan kan je blik de aandacht in die richting sturen. Zorg er daarom voor dat je niet naar de rand van de pagina kijkt. Een blik in de richting van de inhoud kan de aandacht terug naar de tekst sturen.

Profiel

Een profiel is een korte introductie bovenaan je cv waarin je je belangrijkste troeven voor de functie samenvat. Het helpt een selecteur om in een oogopslag te zien wat je profiel kenmerkt en hoe het aansluit bij de functie.

Een profiel is optioneel. Het kan zinvol zijn als je enkele relevante elementen uit je cv wil samenbrengen om zo meteen duidelijk te maken wat je belangrijkste troeven voor de functie zijn.

Weeg de voor- en nadelen af

Het volgende overzicht helpt je om de voor- en nadelen van een profiel af te wegen:

Voordelen

• Gerichte eerste indruk
  Je brengt meteen enkele relevante troeven onder de aandacht en creëert zo een positief frame voor de informatie die volgt. Dat eerste positieve beeld vormt een referentiekader dat de perceptie van de rest van je cv gunstig kan beïnvloeden.
• Samenhang
  Je kunt informatie uit verschillende delen van je cv met elkaar verbinden, bijvoorbeeld je opleiding, ervaring en vaardigheden.
• Afstemming op de vacature
  Door andere accenten te leggen naargelang de functie, maak je snel duidelijk waarom jouw profiel relevant is voor deze specifieke sollicitatie.

Nadelen

• Ruimte
  De rubriek Profiel neemt ruimte in die je ook voor andere relevante informatie kunt gebruiken. Dat kan vooral een nadeel zijn als je je cv compact wil houden.
• Selectieve eerste indruk
  Door enkele troeven nadrukkelijk naar voren te brengen, krijgen andere aspecten van je profiel in eerste instantie minder aandacht. Kies daarom zorgvuldig welke accenten je legt.

Voeg dus geen profiel toe omdat je vindt dat een cv er een hoort te hebben. Gebruik het als je daarmee relevante informatie kunt combineren en accentueren.

Selecteer enkele relevante troeven

Vertrek van je analyse van de vacature en selecteer enkele troeven die aansluiten bij wat de organisatie zoekt.

Combineer bij voorkeur verschillende soorten informatie. Zo geeft je profiel in enkele regels een breder beeld van wat je voor de functie te bieden hebt. Je hoeft niet uit elke categorie iets te kiezen: selecteer de combinatie die voor jouw profiel en de specifieke functie het meest relevant is. Meestal volstaan drie troeven.
 
Kies uit de volgende kenmerken:

• relevante ervaring
  Een stage, studentenjob, project, vrijwilligerswerk of beroepservaring
• relevante opleiding of expertise
  Je opleiding, afstudeerrichting, specialisatie of specifieke vakkennis
• relevante vaardigheden
  Bijvoorbeeld schrijfvaardigheid, talenkennis, onderzoeksvaardigheden, digitale vaardigheden of projectmanagement
• relevante persoonlijke kenmerken
  Vermeld deze enkel als ze betekenisvol zijn voor de functie en je ze kunt onderbouwen.

Hou je profiel beknopt

Een profiel is een bondige samenvatting van je belangrijkste troeven. Werk die daarom niet uitgebreid uit. De onderbouwing volgt elders in je cv of motivatiebrief.

Een profiel kan uit lopende tekst of een opsomming bestaan. Het voordeel van opsommingen? Ze zijn gebruikelijk in cv’s én ze  maken je troeven gemakkelijk scanbaar. Welke vorm je ook kiest: formuleer je troeven kernachtig.

Voorbeelden

Een profiel is vooral effectief als je enkele relevante en gevarieerde troeven selecteert en die kernachtig formuleert. Hieronder vind je een minder sterk en een sterk voorbeeld.

Waarom is bovenstaand profiel minder sterk?

• Te algemeen
  De genoemde kenmerken kunnen op veel kandidaten van toepassing zijn. Bovendien zijn ze niet afgestemd op een specifieke functie.
• Weinig variatie
  Het profiel bestaat voornamelijk uit persoonlijke kenmerken. Relevante opleiding, ervaring en vaardigheden blijven buiten beeld.
• Irrelevante informatie
  Voor deze denkbeeldige sollicitatie is een rijbewijs geen vereiste. Ook als dat wel zo was, is het doorgaans geen troef die je in je profiel hoeft te accentueren.
• Te weinig focus
  De kandidaat noemt zoveel kenmerken dat niet duidelijk wordt welke troeven voor de functie het meest belangrijk zijn.
• Niet scanbaar
  Doordat de troeven in een alinea zijn verwerkt, kan de lezer de belangrijkste informatie minder snel uit de tekst halen.

Waarom is bovenstaand profiel veel sterker?
Het combineert een voor de functie vereiste opleiding, relevante ervaring en relevante vaardigheden.

Die drie troeven maken in een oogopslag duidelijk wat de kandidaat voor een onderzoeks- of laboratoriumfunctie te bieden heeft. Door deze informatie prominent bovenaan te plaatsen, creëer je als kandidaat bovendien een positief referentiekader dat de perceptie van de informatie in de rest van je cv gunstig kan beïnvloeden.

Ook bovenstaand profiel combineert opleiding, ervaring en vaardigheden die relevant zijn voor de beoogde functie. De kernachtige formulering maakt de informatie gemakkelijk scanbaar en laat onmiddellijk zien welke accenten de kandidaat legt.

Opleiding

Voor studenten en pas afgestudeerden is de rubriek Opleiding vaak een belangrijk onderdeel van het cv. Je laat er zien welke opleidingen je volgt of hebt afgerond en welke kennis of expertise je daarbij hebt opgebouwd. Heb je al relevante beroepservaring opgebouwd? Dan is het vaak een betere keuze om Ervaring voor Opleiding te plaatsen (zie Soorten cv).

Vermeld de essentiële gegevens

In de meeste gevallen vermeld je per opleiding:

• naam van de opleiding
• onderwijsinstelling
• periode waarin je studeerde of het jaar waarin je het diploma behaalde
• afstudeerrichting of specialisatie, indien van toepassing

Ben je de opleiding nog aan het volgen? Maak dan duidelijk dat ze nog loopt en vermeld wanneer je verwacht af te studeren.

In een achronologisch cv plaats je je meest recente opleiding bovenaan en werk je vervolgens terug in de tijd.

Voeg eventueel relevante informatie toe

Het kan zinvol zijn om aanvullende informatie op te nemen, bijvoorbeeld wanneer die je geschiktheid voor de functie ondersteunt. Denk bijvoorbeeld aan:

• toelichting bij je studierichting als de inhoud ervan minder vanzelfsprekend is
• relevante keuzevakken of opleidingsonderdelen
• een relevante bachelor- of masterproef
• projecten binnen je opleiding
• een buitenlandse studie- of uitwisselingservaring
• onderscheidingen of sterke studieresultaten, als die een meerwaarde bieden.
  Vermeld studieresultaten alleen als ze je kandidatuur versterken, bijvoorbeeld wanneer je met (grote)  onderscheiding afstudeerde of uitzonderlijk sterke resultaten behaalde in opleidingsonderdelen die relevant zijn voor de functie.

Selecteer ook hier op basis van de vacature. Een masterstudent biomedische wetenschappen kan bijvoorbeeld het onderwerp van een onderzoeksproject of relevante opleidingsonderdelen vermelden. Een student economie kan een relevante masterproef of gespecialiseerde opleidingsonderdelen benadrukken.

Bepaal hoeveel detail nodig is

Hoe recenter en relevanter een opleiding is, hoe meer informatie je erover kunt geven. Oudere opleidingen kun je doorgaans bondiger vermelden.

Als student of pas afgestudeerde kun je daarom relatief veel informatie geven over je huidige of meest recente opleiding. Naarmate je meer relevante beroepservaring opbouwt, krijgt die opleidingsinformatie meestal minder nadruk.

Wat met secundair onderwijs?
Voor iemand met een academische opleiding is secundair onderwijs meestal niet meer relevant, tenzij er een specifieke reden is om het te vermelden.

Wat met onvoltooide opleidingen?
Heb je een opleiding niet afgerond? Overweeg dan om ze toch te vermelden als er anders een opvallend gat in de tijdlijn van je cv ontstaat. Maak wel duidelijk dat je het diploma niet hebt behaald.

Vermeld aanvullende opleidingen en certificaten selectief

Ook aanvullende opleidingen, cursussen en certificaten kun je in je cv vermelden. Neem ze op als ze iets zeggen over kennis of vaardigheden die relevant zijn voor de functie. Je kunt ze onder Opleiding plaatsen of een afzonderlijke rubriek gebruiken als je meerdere relevante opleidingen of certificaten wil vermelden.

Voorbeelden

Hieronder vind je een minder sterk en een sterker voorbeeld.

Bovenstaande rubriek Opleiding bevat drie zwakke punten:

• De master is te weinig specifiek;
• Er wordt geen relevante aanvullende informatie vermeld;
• Het secundair onderwijs heeft geen  duidelijke meerwaarde.

Waarom is dit voorbeeld sterker?
Bovenstaand voorbeeld vermeldt enkel de relevante opleidingen. Daarnaast legt het ook relevante accenten. De afstudeerrichting en masterproef geven een selecteur meer informatie over de kennis en expertise van de kandidaat.

De bacheloropleiding is bondiger uitgewerkt omdat in dit geval de recentere masteropleiding relevanter is. Het secundair onderwijs is weggelaten omdat het voor deze kandidaat geen meerwaarde biedt.

Ervaring

In de rubriek Ervaring laat je zien welke relevante ervaring je hebt opgedaan. Denk niet alleen aan betaald werk. Ook stages, studentenjobs, vrijwilligerswerk, projecten en andere activiteiten kunnen relevante ervaring opleveren.

Welke ervaring je opneemt en hoeveel aandacht je eraan besteedt, hangt af van de functie waarop je solliciteert. Een ervaring is vooral relevant als ze laat zien dat je beschikt over kennis, vaardigheden of expertise die voor die functie relevant zijn.

Selecteer relevante ervaring

Vertrek van je analyse van de vacature en bepaal welke ervaring je kandidatuur ondersteunt. Kijk daarbij verder dan de functietitel. Ook ervaring die op het eerste gezicht weinig met de functie te maken heeft, kan relevant zijn door de taken die je uitvoerde, de verantwoordelijkheden die je kreeg of de vaardigheden die je ontwikkelde.

Als student of pas afgestudeerde kun je bijvoorbeeld putten uit:

• stages
• studentenjobs en vakantiewerk
• vrijwilligerswerk
• projecten binnen of buiten je opleiding
• bestuursfuncties en andere relevante nevenactiviteiten

Het is niet nodig om een volledig overzicht uit te werken: dat doe je in het master-cv. Selecteer wat voor de specifieke sollicitatie relevant is.

Kies een passende indeling

Verschillende soorten ervaring kun je samenbrengen onder één rubriek Ervaring. Zo voorkom je dat je cv versnipperd raakt in verschillende kleine rubrieken.

Afzonderlijke rubrieken kunnen wel zinvol zijn als een bepaald soort ervaring belangrijk is voor je kandidatuur. Voor een student met verschillende relevante stages kan Stages bijvoorbeeld een afzonderlijke rubriek worden. Ook Werkervaring, Vrijwilligerswerk of Projecten kunnen aparte rubrieken vormen als dat de informatie duidelijker en gemakkelijker vindbaar maakt.

Kies dus niet automatisch dezelfde rubrieken voor elk cv. Laat de indeling mee afhangen van je profiel en van de informatie die relevant is voor de functie.

Vermeld de essentiële gegevens

Het is gebruikelijk om per ervaring de volgende informatie te vermelden:

• functie of rol
• organisatie
• periode
• eventueel plaats of locatie, als die relevante informatie geeft

Gebruik een functietitel die voor een buitenstaander duidelijk maakt welke rol je vervulde. Een interne of weinig bekende benaming kun je verduidelijken.

Maak duidelijk wat je ervaring relevant maakt

Een functietitel alleen vertelt een selecteur meestal niet genoeg. Voeg bij belangrijke ervaring daarom informatie toe die duidelijk maakt wat je hebt gedaan en waarom die ervaring relevant is.

Je kunt bijvoorbeeld vermelden:

• belangrijke taken en verantwoordelijkheden
• projecten of opdrachten waaraan je werkte
• methoden, technieken of software waarmee je werkte
• concrete bijdragen of resultaten

Maak ook hier een selectie: je hoeft niet al je taken op te sommen. Geef voorrang aan informatie die aansluit bij wat de organisatie zoekt.

Doseer de hoeveelheid informatie

Niet alle ervaring verdient evenveel plaats. Beschrijf recente en relevante ervaring uitgebreider en vermeld minder relevante ervaring bondiger.
 
Wat met studentenjobs, stages en projecten?
Als pas afgestudeerde kun je een studentenjob die weinig verband houdt met de functie toch vermelden om werkervaring aan te tonen, al hoeft die geen uitgebreide beschrijving te krijgen. Een relevante stage of een project dat nauw aansluit bij de functie verdient dan weer meer aandacht.
 
Wat met irrelevante ervaring?
Oudere of irrelevante ervaring kun je weglaten als ze niets wezenlijks toevoegt aan je kandidatuur. Zo stuur je de aandacht naar de ervaring die het sterkst aantoont wat je te bieden hebt.

Voorbeelden

Hieronder vind je een minder sterk en een sterker voorbeeld. Beide kandidaten hebben dezelfde ervaring, maar ze presenteren die informatie anders.

Waarom is bovenstaand voorbeeld minder sterk?

• Te weinig specifiek
  Verschillende laboratoriumtaken en helpen bij onderzoek maken nauwelijks duidelijk wat de kandidaat daadwerkelijk heeft gedaan.
• Te weinig aandacht voor relevante kennis en vaardigheden
  De kandidaat vermeldt niet welke technieken, methoden of andere relevante vaardigheden tijdens de stage zijn gebruikt.
• Verkeerde verdeling van de aandacht
  De relevante stage en de veel minder relevante studentenjob krijgen ongeveer evenveel detail. Daardoor is het onvoldoende duidelijk welke ervaring voor de beoogde functie het meest belangrijk is.

Vaardigheden

In de rubriek Vaardigheden vermeld je kennis en vaardigheden die relevant zijn voor de functie en die nog niet voldoende duidelijk blijken uit je opleiding of ervaring. Denk bijvoorbeeld aan digitale vaardigheden, technische vaardigheden, onderzoeksvaardigheden of andere vakspecifieke competenties.
 
Maak ook hier een selectie op basis van de vacature. Een lange lijst met alle vaardigheden maakt het moeilijker om te zien welke vaardigheden relevant zijn voor de functie.

Selecteer relevante vaardigheden

Vertrek van wat de organisatie zoekt en neem vooral die vaardigheden op. Voor een student biomedische wetenschappen kunnen dat bijvoorbeeld laboratoriumtechnieken, statistische software of methoden voor data-analyse zijn. Voor een student economie kunnen bijvoorbeeld Excel, Power BI, statistische software of financiële analysetechnieken relevant zijn.
 
Vermijd algemene vaardigheden die vrijwel iedere kandidaat zou kunnen noemen, tenzij ze voor de functie belangrijk zijn en je ze voldoende concreet kunt maken.

Vermeld specifieke vaardigheden

Een brede categorie zoals digitale vaardigheden is nietszeggend. Benoem liever concreet met welke programma’s, technieken, methoden of systemen je kunt werken.

Bijvoorbeeld:

• Microsoft Excel
• Power BI
• R
• SPSS
• PCR
• celkweek
• chromatografie

Groepeer vaardigheden in categorieën om de informatie gemakkelijker scanbaar te maken, bijvoorbeeld onder Data-analyse, Laboratoriumtechnieken of Software.

Ook bredere vaardigheden, zoals projectmanagement of wetenschappelijk schrijven, kunnen relevant zijn. Formuleer ze zo concreet mogelijk en zorg dat uit de rest van je cv blijkt waarop je ze baseert.

Vermeld je beheersingsniveau als dat relevant is

Niet voor elke vaardigheid is een aanduiding van je niveau relevant. Bij vaardigheden waarvoor duidelijke niveaus of gradaties bestaan, kan ze wel nuttige informatie geven.
 
Wees concreet
Gebruik daarbij een aanduiding die voor een selecteur betekenisvol is. Vage labels als goed, zeer goed of een rij sterretjes zeggen weinig als niet duidelijk is wat je ermee bedoelt. Voor software of technische vaardigheden kun je het niveau soms beter zichtbaar maken door concreet te vermelden wat je ermee kunt, bijvoorbeeld draaitabellen en gegevensvisualisatie in Excel in plaats van Excel: goed.

Voorbeelden

Hieronder vind je een minder sterk en een sterker voorbeeld. Beide kandidaten hebben dezelfde vaardigheden, maar ze presenteren die informatie anders.

Waarom is bovenstaand voorbeeld minder sterk?

• Te algemene formulering
  Microsoft Office is een brede verzamelnaam; data-analyse en financiële analyse maken niet duidelijk welke technieken of toepassingen de kandidaat beheerst.

• Onduidelijke niveauaanduiding
  Aanduidingen als goed en zeer goed zijn subjectief. Een selecteur weet daardoor niet wat de kandidaat concreet met de programma’s kan.

• Onvoldoende selectie
  De vaardigheden krijgen allemaal ongeveer evenveel nadruk. Daardoor is niet meteen duidelijk welke vaardigheden voor een functie in financiële analyse het belangrijkst zijn.

• Beperkte informatiewaarde
  De kandidaat vermeldt zowel Microsoft Office als afzonderlijke Office-programma’s. Dat levert gedeeltelijk dubbele informatie op zonder het profiel duidelijker te maken.

Waarom is bovenstaand voorbeeld sterker?

• Concrete formulering
  De kandidaat maakt duidelijk welke programma’s en analysetechnieken die beheerst. Bij Excel, Power BI en R blijkt bovendien uit de toepassingen wat de kandidaat ermee kan.
• Gerichte selectie
  De kandidaat selecteert vaardigheden die relevant zijn voor een functie in financiële analyse. Minder relevante software krijgt daardoor geen onnodige aandacht.
• Logische groepering
  De onderverdeling in Data-analyse en Financiële analyse maakt de informatie gemakkelijker scanbaar en laat snel zien over welke soorten vaardigheden de kandidaat beschikt.
• Hogere informatiewaarde
  De concrete omschrijvingen geven een selecteur meer informatie dan subjectieve niveauaanduidingen als goed of zeer goed.

Talenkennis

In de rubriek Talenkennis vermeld je de talen die relevant kunnen zijn voor de functie en geef je aan hoe goed je ze beheerst. Zeker in functies met internationale contacten, communicatie met klanten of collega’s, of vakliteratuur in andere talen kan talenkennis een belangrijk selectiecriterium zijn.

Selecteer welke talen je vermeldt

Neem talen op die voor de functie of werkomgeving relevant kunnen zijn. Vermeld ook je moedertaal, zodat een selecteur een volledig beeld krijgt van je talenkennis. Talen waarvan je slechts enkele woorden of uitdrukkingen kent, hoef je niet op te nemen.

Geef je niveau zo duidelijk mogelijk aan

Vage aanduidingen zoals goed, zeer goed of basiskennis geven niet voor iedereen hetzelfde niveau aan. Gebruik daarom bij voorkeur een gestandariseerde niveauaanduiding.
–
Je kunt daarvoor bijvoorbeeld de niveaus van het Europees Referentiekader voor Talen (ERK) gebruiken. Je kunt je taalniveau laten bepalen met een taaltest of het zelf inschatten aan de hand van de tool van Europass.

• A1–A2: basisgebruiker
• B1–B2: onafhankelijke gebruiker
• C1–C2: vaardige gebruiker

Als je het precieze ERK-niveau niet kent, kun je ook concreet beschrijven waarvoor je de taal kunt gebruiken, bijvoorbeeld vlot professionele gesprekken voeren of vakliteratuur lezen en schriftelijk rapporteren. Probeer je niveau zo concreet mogelijk te formuleren.
 
Als je de verschillende taalvaardigheden schrijven, lezen, spreken en luisteren ongeveer even goed beheerst. kun je één algemeen niveau per taal vermelden Verschilt je niveau sterk per vaardigheid? Dan kun je die vaardigheden afzonderlijk vermelden, zeker als dat verschil relevant is voor de functie.
 
Voorbeeld:
Frans
lezen B2 | luisteren B2 | spreken B1 | schrijven B1

Maak onderscheid tussen verschillende taalvaardigheden als dat relevant is

Je niveau voor luisteren, spreken, lezen en schrijven hoef je niet altijd afzonderlijk te vermelden. Dat kan wel zinvol zijn als je niveau duidelijk verschilt naargelang de taalvaardigheid of als een bepaalde taalvaardigheid belangrijk is voor de functie.

Iemand kan bijvoorbeeld vakliteratuur in het Engels gemakkelijk lezen, maar zich mondeling minder vlot uitdrukken. In dat geval geeft één algemene niveauaanduiding mogelijk een verkeerd beeld.

Vermijd grafische niveauaanduidingen zonder uitleg

Sterretjes, balkjes of bolletjes zien er overzichtelijk uit, maar ze hebben weinig betekenis als niet duidelijk is welk niveau ze voorstellen. Combineer ze daarom alleen met een duidelijke tekstuele niveauaanduiding.

Voorbeelden

Hieronder vind je een minder sterk en een sterker voorbeeld. Beide kandidaten hebben dezelfde talenkennis, maar ze presenteren die informatie anders.

Waarom is bovenstaand voorbeeld minder sterk?

• Onduidelijke niveauaanduidingen
  Aanduidingen als zeer goed, goed, een beetje en basis betekenen niet voor iedereen hetzelfde. Het is daardoor moeilijk om in te schatten hoe taalvaardig de kandidaat is.

• Onduidelijke grafische schaal
  De sterren suggereren een nauwkeurige beoordeling, maar het is niet duidelijk wat de verschillende aantallen precies betekenen. Bovendien voegen ze weinig informatie toe aan de tekstuele niveauaanduidingen.

• Onvoldoende focus
  De kandidaat vermeldt ook Spaans, hoewel de kennis ervan zeer beperkt is. Als die taal niet relevant is voor de functie of werkomgeving, heeft deze informatie weinig meerwaarde.

• Onvolledige informatie
  Bij het Nederlands ontbreekt dat dit de moedertaal van de kandidaat is. 

Waarom is bovenstaand voorbeeld sterker?

• Gestandaardiseerde niveauaanduidingen
  De ERK-niveaus geven binnen een gemeenschappelijk referentiekader aan hoe goed de kandidaat Engels, Frans en Duits beheerst.

• Correct gebruik van het ERK
  De kandidaat vermeldt moedertaal voor het Nederlands en gebruikt ERK-niveaus om de beheersing van de andere talen aan te geven. Moedertaalbeheersing en niveau C2 zijn immers niet hetzelfde.

• Relevante selectie
  De kandidaat selecteert talen met een voldoende beheersingsniveau en laat de zeer beperkte kennis van het Spaans weg.

• Compacte presentatie
  De combinatie van taal en niveau geeft in weinig ruimte veel informatie en maakt de talenkennis gemakkelijk scanbaar.

Interesses

Een rubriek Interesses is niet noodzakelijk in je cv, al kan deze rubriek wel aanvullende informatie geven over je persoonlijkheid of over kennis, vaardigheden en ervaring die niet uit de andere rubrieken blijken.
 
Neem interesses vooral op als ze iets relevants toevoegen aan je profiel. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als ze aansluiten bij de functie of organisatie, bijzondere expertise laten zien of aanleiding kunnen geven tot een interessant gesprek tijdens een sollicitatiegesprek.

Selecteer interesses met informatiewaarde

Vermeld niet al je hobby’s en vrijetijdsactiviteiten. Vraag je af welke informatie een interesse een selecteur over jou geeft.
 
 
Een algemene vermelding als lezen, reizen of sport zegt op zichzelf weinig. Een specifiekere omschrijving kan informatiever zijn, bijvoorbeeld omdat ze een langdurig engagement, bijzondere kennis of een concrete activiteit zichtbaar maakt. Interesses hoef je niet uitgebreid toe te lichten: een korte opsomming volstaat meestal.
 
 
Vergelijk bijvoorbeeld:

• lezen en hedendaagse Nederlandstalige literatuur
• sport en competitief volleybal
• fotografie en straat fotografie

Hou rekening met de professionele context

Interesses geven persoonlijke informatie prijs. Bepaal daarom bewust wat je in een professionele context wil delen en wat je liever privé houdt.
 
 
Een interesse hoeft niet rechtstreeks verband te houden met de functie. Interesses kunnen ook een persoonlijker beeld van jou geven en aanknopingspunten bieden voor een gesprek. Neem ze wel bewust op: je hoeft geen rubriek Interesses toe te voegen alleen omdat je denkt dat die in een cv verwacht wordt.

Referenties

Referenties zijn personen bij wie een organisatie informatie kan inwinnen over je functioneren, ervaring of vaardigheden. Denk aan een voormalige leidinggevende, stagebegeleider, docent of promotor die je voldoende goed kent om relevante informatie over je te geven.

Het is niet nodig om referenties uit eigen beweging in je cv op te nemen. Vermeld ze alleen wanneer de organisatie er in de vacature of tijdens de sollicitatieprocedure om vraagt.

Kies een geschikte referentie

Kies iemand die jou goed genoeg kent om concrete en relevante informatie over je functioneren te geven. Wie daarvoor het meest geschikt is, hangt af van je profiel en de functie. Voor een student of pas afgestudeerde kan bijvoorbeeld een stagebegeleider, promotor of docent een geschikte referentie zijn.

Een professionele of academische relatie is uiteraard beter geschikt dan een familielid, vriend of andere persoonlijke relatie.

Vraag vooraf toestemming

Vraag altijd toestemming voordat je iemand als referentie opgeeft. Zorg ervoor dat je referentie zich inhoudelijk kan voorbereiden door hen minstens de vacature, je cv en sollicitatiebrief te bezorgen. Vraag ook even welke contactgegevens je mag doorgeven. Denk je er ook aan om hen te bedanken?

Vermeld de nodige gegevens

Als je referenties opgeeft, is het gebruikelijk om de volgende gegevens te vermelden:

• naam
• functie
• organisatie
• relatie tot jou
• relevante contactgegevens
  (e-mailadres en/of telefoonnummer, afhankelijk van de toestemming van je referentie)

Wat met ‘referenties beschikbaar op verzoek’?

Het is overbodig om te vermelden dat referenties op verzoek beschikbaar zijn. Als een organisatie later in de sollicitatieprocedure om referenties vraagt, kun je ze dan bezorgen.

Formuleertips

In een cv heb je weinig ruimte om duidelijk te maken wat je te bieden hebt. Een selecteur moet in een mum van tijd de essentie kunnen zien. Formuleer de informatie in je cv daarom helder, beknopt en concreet. Zo maak je je cv gemakkelijker scanbaar en komen je belangrijkste troeven beter tot hun recht.

Overzicht van de formuleertips

Gebruik de volgende tips om de informatie in je cv helder, concreet en overtuigend te formuleren:

• Schrijf helder en beknopt
• Schrijf concreet en relevant
• Formuleer opsommingen parallel
• Onderbouw je claims
• Benoem taken, bijdragen en resultaten
• Kies concrete werkwoorden
• Kwantificeer waar zinvol
• Vermijd clichés
• Vermeld onderbrekingen bondig of niet

Schrijf helder en beknopt

Een selecteur wil snel zien welke informatie relevant is. Formuleer daarom bondig en schrap woorden die weinig informatie toevoegen. In een cv is het niet nodig om volledige zinnen te schrijven: opsommingen maken informatie sneller scanbaar.

Bondig formuleren betekent niet dat je zo weinig mogelijk woorden gebruikt. Zorg ervoor dat de informatie voldoende specifiek blijft om betekenisvol te zijn.

Liever niet:

Ik was verantwoordelijk voor het uitvoeren van analyses van financiële gegevens met behulp van Excel

Maar bijvoorbeeld:

Financiële gegevens analyseren met Excel

Schrijf concreet en relevant

Vage formuleringen laten veel interpretatie over aan de selecteur. Benoem daarom zo precies mogelijk wat je deed, waarmee je werkte of welke kennis je hebt.

Benoem alleen details die relevant zijn voor de functie. Concreet formuleren betekent niet dat je alles uitvoerig beschrijft. Kies de informatie die een selecteur helpt om je geschiktheid voor de functie in te schatten.

Liever niet:

Ondersteuning bij onderzoek

Maar bijvoorbeeld:

Celkweek uitvoeren en biologische stalen voorbereiden voor PCR-analyse

Formuleer opsommingen parallel

Gebruik binnen een opsomming telkens dezelfde grammaticale structuur. Dat betekent dat je elk onderdeel op dezelfde manier opbouwt. Begin je bijvoorbeeld met een werkwoord dat beschrijft wat je deed, doe dat dan bij alle onderdelen. Kies je voor zelfstandige naamwoorden, gebruik die structuur dan consequent.

Parallel geformuleerde opsommingen zijn gemakkelijker scanbaar en helpen de lezer om vergelijkbare elementen sneller te verwerken. Dit principe is vooral belangrijk wanneer je taken of verantwoordelijkheden opsomt.

Liever niet:

Onderzoeksstage

• voorbereiding van biologische stalen
• PCR-analyses uitvoeren
• verantwoordelijk voor de verwerking van onderzoeksdata
• het rapporteren van resultaten

De onderdelen van de opsomming zijn hier grammaticaal verschillend opgebouwd: de ene formulering begint met een zelfstandig naamwoord, de andere met een zelfstandig naamwoord gevolgd door een werkwoord, en nog een andere gebruikt de constructie verantwoordelijk voor.

Maar bijvoorbeeld:
Onderzoeksstage

• biologische stalen voorbereiden
• PCR-analyses uitvoeren
• onderzoeksdata verwerken
• resultaten rapporteren

Alle onderdelen hebben nu dezelfde grammaticale structuur: een zelfstandig naamwoord of woordgroep gevolgd door een werkwoord dat de handeling benoemt. Daardoor kan de selecteur de taken sneller scannen en vergelijken.

Onderbouw je claims

Algemene uitspraken over jezelf zijn niet erg overtuigend als niet duidelijk is waarop je ze baseert. Laat daarom waar mogelijk uit concrete informatie in je cv blijken over welke vaardigheid of eigenschap je beschikt.

Dit principe sluit aan bij show, don’t tell: beschrijf wat je hebt gedaan in plaats van alleen te benoemen wat je kunt. Je kunt vaardigheden ook verder onderbouwen in je motivatiebrief: daar heb je meer ruimte om relevante voorbeelden toe te lichten.

Liever niet:

Sterke organisatorische vaardigheden

Maar bijvoorbeeld:

Planning en praktische organisatie van een tweedaags studentenevenement voor 150 deelnemers

Benoem taken, bijdragen en resultaten

Een functietitel of projectnaam maakt niet altijd duidelijk wat je precies hebt gedaan. Geef bij relevante ervaring daarom aan welke taken je uitvoerde, waaraan je bijdroeg en, als dat relevant is, wat het resultaat daarvan was. Het resultaat van je bijdragen kun je ook in je motivatiebrief verwerken.

Een cv hoeft niet bij iedere taak een meetbaar succesverhaal te vermelden. Bij een onderzoeksstage kan de relevante informatie bijvoorbeeld vooral bestaan uit uitgevoerde technieken en onderzoeksactiviteiten. Benoem een resultaat alleen als dat relevante informatie toevoegt. 

Wees zuinig met de formulering ‘verantwoordelijk voor’. Het lijkt een handige formulering om taken meer gewicht te geven, terwijl het meestal beter is om de taak concreet te benoemen.

Taken kun je in het Nederlands op verschillende manieren formuleren:

• Werkwoord aan het einde
  Plaats het werkwoord aan het einde, als in onderzoeksdata analyseren. Deze formulering is bondig, ze klinkt natuurlijk en ze sluit aan bij het advies van de VDAB.
• Werkwoord aan het begin
  Als je het werkwoord als eerste plaatst, leg je visueel meer nadruk op de handeling en valt ze tijdens het scannen als eerste op, als in analyseren van onderzoeksdata.
  Deze constructie is geïnspireerd door Engelstalig advies om formuleringen te beginnen met een werkwoord dat een handeling uitdrukt. Alleen is deze manier van formuleren omslachtiger in het Nederlands door de toevoeging van het voorzetsel van; bovendien klinkt ze minder natuurlijk.

Beide constructies zijn mogelijk. Kies voor je cv één manier en pas die consequent toe.

Liever niet:

Stage financiële afdeling
Verschillende financiële taken uitgevoerd

Maar bijvoorbeeld:

Stage financiële analyse

• maandelijkse financiële rapporten voorbereiden
• verkoopgegevens analyseren in Excel
• dashboards voor managementrapportering actualiseren

Kies concrete werkwoorden

Werkwoorden maken duidelijk wat je precies hebt gedaan als je vertelt over je ervaring. Kies daarom werkwoorden die de handeling zo precies mogelijk benoemen.

Schrijf bijvoorbeeld niet dat je aan een onderzoek werkte als je specifieker kunt aangeven wat je deed, zoals gegevens verzamelen, resultaten analyseren of biologische stalen voorbereiden. Kies de formulering die je handeling het meest nauwkeurig beschrijft: een presentatie geven aan potentiële klanten is bijvoorbeeld concreter dan presenteren.

Kwantificeer waar zinvol

Cijfers kunnen de omvang of het resultaat van je ervaring concreter maken. Gebruik ze als ze relevante informatie toevoegen, bijvoorbeeld wanneer het de selecteur helpt om de omvang, verantwoordelijkheid of het resultaat beter in te schatten.

Cijfers kunnen bijvoorbeeld informatie geven over:

• aantallen klanten, deelnemers of respondenten
• omvang van een budget of project
• duur of frequentie
• percentages of andere meetbare resultaten

Liever niet:

Sociale media beheren

Maar bijvoorbeeld:

Instagram- en LinkedIn-kanalen beheren voor een studentenvereniging met 2.500 volgers

Vermijd clichés

Clichés zoals teamplayer, hands-on, flexibel, dynamisch, leergierig en communicatief sterk komen in veel cv’s voor. Zonder concrete onderbouwende informatie zeggen ze weinig over wat jou onderscheidt van andere kandidaten.

Liever niet:

Enthousiaste en leergierige teamplayer met een hands-onmentaliteit

Maar bijvoorbeeld:

Stage-ervaring in financiële analyse · Excel en Power BI · ervaring met projectwerk in multidisciplinaire teams

Vermeld onderbrekingen bondig of niet

Een periode waarin je niet hebt gewerkt of gestudeerd, hoeft niet automatisch een probleem te zijn in je cv. Probeer zo’n onderbreking niet te verbergen, maar voel je ook niet verplicht om ze uitgebreid te verklaren. Geef alleen de informatie die nodig is om je studie- of loopbaanverloop te begrijpen en die je zelf wil delen.

Hoe je een onderbreking het best vermeldt, hangt af van de situatie:

• ziekte
  Het is niet nodig om een diagnose of medische details te vermelden. Vermeld eventueel loopbaanonderbreking wegens gezondheidsredenen als een verklaring nuttig is, bijvoorbeeld wanneer je langere tijd niet kon werken.
• zorg
  Heb je een tijdje gezorgd voor iemand? Ook hier hoef je geen details te vermelden. Beperk je bijvoorbeeld tot loopbaanonderbreking voor mantelzorg of voltijdse zorg voor kinderen, zonder persoonlijke details over degene voor wie je zorgde.
• niet-afgeronde studie
  Doe vooral niet alsof je een diploma behaalde; wel kun je de opleiding, instelling en de periode vermelden als die studie relevant is, of als die nodig is om je studieverloop te begrijpen. Vakgebieden of andere relevante onderdelen van de opleiding die relevant zijn voor de functie kun je toevoegen, anders volstaat de vermelding van de studie.
• werkloosheid
  Niet iedere periode zonder baan noodzaakt een afzonderlijke rubriek of verklaring. Een korte periode zonder werk hoef je doorgaans niet afzonderlijk te vermelden of te verklaren. Bij een langere periode van werkloosheid kan een korte, neutrale toelichting helpen om je loopbaanverloop begrijpelijk te maken.
  Heb je tijdens die periode relevante ervaring opgedaan, bijvoorbeeld via een opleiding, vrijwilligerswerk of projecten, dan kun je die uiteraard wel opnemen.

Opmaaktips

De opmaak van je cv helpt een selecteur om de belangrijkste informatie snel te vinden en te verwerken. Een doordachte opmaak maakt de structuur van je cv zichtbaar en ondersteunt de visuele hiërarchie, zonder zelf onnodig de aandacht te trekken.

Overzicht van de opmaaktips

Gebruik de volgende tips om je cv overzichtelijk en scanbaar vorm te geven:

• Creëer een duidelijke visuele hiërarchie
• Gebruik witruimte functioneel
• Lijn alle elementen consequent uit
• Pas opsommingen aan
• Maak je tekst gemakkelijk leesbaar
• Gebruik kleur doelgericht
• Pas opmaakkeuzes consequent toe
• Laat de opmaak de inhoud ondersteunen
• Hou rekening met de praktijk

Creëer een duidelijke visuele hiërarchie

Niet alle informatie in je cv is even belangrijk. Maak door de opmaak zichtbaar welke informatie het meest belangrijk is en welke informatie bij een hoger of lager niveau hoort.

Gebruik bijvoorbeeld verschillen in lettergrootte, vette tekst, kleur, positie en witruimte om verschillende niveaus in de structuur herkenbaar te maken. Geef niet te veel elementen tegelijk nadruk: als alles opvalt, valt uiteindelijk niets meer op.

Rubrieken kun je ook visueel van elkaar onderscheiden met een subtiele horizontale lijn. Zo’n lijn kan de structuur extra zichtbaar maken.

Laat je naam gerust visueel sterk opvallen, bijvoorbeeld door een merkelijk grotere letter en eventueel een gecentreerde plaatsing bovenaan. Zo is meteen duidelijk van wie het cv is. Een titel als Curriculum vitae of cv is overbodig: uit de vorm en inhoud van het document blijkt al dat het om een cv gaat.

Gebruik witruimte functioneel

Witruimte is de lege ruimte tussen en rond tekst en andere elementen. Het maakt een cv rustiger en gemakkelijker scanbaar, maar heeft ook een structurele functie. Gebruik witruimte om onderdelen van elkaar te scheiden en om informatie die bij elkaar hoort visueel te groeperen. Plaats bijvoorbeeld de informatie over een professionele ervaring (functietitel, organisatie, periode en toelichting) dichter bij elkaar dan bij de informatie over een andere functie.

Laat de hoeveelheid witruimte afhangen van de relatie tussen de verschillende elementen. Minder inhoudelijke samenhang vraagt om meer witruimte. Tussen de verschillende rubrieken hoort dus meer witruimte te staan dan tussen verschillende opleidingen.

Zo helpt de witruimte tussen elementen een selecteur om snel te herkennen welke informatie bij elkaar hoort. Zorg wel dat er nog voldoende visuele samenhang is in je cv.

Lijn alle elementen consequent uit

Elementen uitlijnen betekent dat je ze tegen dezelfde denkbeeldige horizontale of verticale lijn plaatst. Dat geldt voor alle elementen van je cv, zoals tekst, lijnen, opsommingstekens en eventueel je foto.

Een consequente uitlijning zorgt voor een rustige en samenhangende bladspiegel en maakt de structuur van je cv gemakkelijker herkenbaar.

Lijn vergelijkbare elementen op dezelfde manier uit. Plaats bijvoorbeeld periodes, functietitels en organisaties telkens volgens hetzelfde patroon. Vermijd willekeurige inspringingen of kleine verschuivingen die geen betekenis hebben.

Lijn tekst bij voorkeur links uit. Door de vaste linkermarge vindt het oog bij elke nieuwe regel gemakkelijk het beginpunt terug. Bij gecentreerde tekst verschilt dat beginpunt per regel, waardoor de tekst moeilijker leesbaar en scanbaar is.

 
Centreren kan wel functioneel zijn voor afzonderlijke elementen die je wil accentueren, zoals je naam bovenaan het cv.

Pas opsommingen aan

Opsommingen kunnen tekst scanbaarder maken. De standaardopmaak is niet altijd optimaal. In MS Word bijvoorbeeld springen opsommingen in en staat er relatief veel ruimte tussen het opsommingsteken en de tekst.

Pas de opmaak zo nodig aan voor meer visuele samenhang:

• Kies een subtiel opsommingsteken.
• Laat het opsommingsteken links tegen de kantlijn beginnen.
• Kies voor voldoende afstand tussen het opsommingsteken en de tekst. In MS Word kun je die aanpassen via de verkeerd-om inspringing (hanging indent). De standaardafstand van 0,63 cm kun je verkleinen tot ongeveer 0,3 tot 0,4 cm.

Maak je tekst gemakkelijk leesbaar

Een goed leesbare tekst is ook snel scanbaar. Enkele tips:

• Kies een lettertype en lettergrootte die goed leesbaar zijn.
• Kies een regelafstand in die de tekst gemakkelijk leesbaar maakt.
  Voor de meeste lettertypes is regelafstand 1 tot 1,15 een goede afstand. Vergelijk bij twijfel je regelafstand met die van professioneel opgemaakte tekst.
• Zorg voor voldoende contrast tussen tekst en achtergrond.
• Beperk het aantal lettertypes.
  Gebruik bij voorkeur één lettertype voor je hele cv. Binnen dat lettertype kun je variëren in lettergrootte, letterbreedte (condensed of narrow lettertypes zijn handig voor titels) en gewicht (light, regular, semibold, bold), om verschillen in niveau zichtbaar te maken.
  Wil je toch twee lettertypes combineren, geef ze dan elk een duidelijke functie, bijvoorbeeld één voor titels en één voor de overige tekst. Gebruik niet voor elk soort informatie een ander lettertype.

Gebruik kleur doelgericht

Kleur kan structuur zichtbaar maken en bepaalde informatie accentueren. Gebruik kleur liefst beperkt en functioneel.

Zorg voor voldoende contrast tussen tekst en achtergrond. Laat een verschil in niveau niet uitsluitend van kleur afhangen: zorg dat de structuur ook duidelijk blijft in zwart-wit en voor iemand die kleuren minder goed onderscheidt.

Hou er ook rekening mee dat een cv soms wordt afgedrukt, bijvoorbeeld om om er aantekeningen op te maken en het tijdens een selectiegesprek te gebruiken. Grote donkere kleurvlakken zien er fraai uit, maar die zijn dan minder praktisch: je kunt er geen aantekeningen op maken en ze verbruiken veel toner of inkt. Controleer daarom of je cv ook bij een afdruk in zwart-wit goed leesbaar en bruikbaar blijft.

Pas opmaakkeuzes consequent toe

Consistentie maakt patronen herkenbaar. Geef elementen met dezelfde functie daarom altijd dezelfde vormgeving. Gebruik bijvoorbeeld dezelfde opmaak voor alle rubriektitels, dezelfde structuur voor vergelijkbare ervaringen en dezelfde notatie voor datums.

Werk je met kleur? Gebruik die dan volgens een herkenbaar patroon. Geef bijvoorbeeld rubriektitels telkens dezelfde kleur. Je kunt die kleur ook als steunkleur laten terugkomen in lijnen en opsommingstekens.

Laat de opmaak de inhoud ondersteunen

Een belangrijk ontwerpprincipe is form follows function: de vormgeving is geen doel op zich. Het doel van opmaak is om de inhoud van je cv gemakkelijker toegankelijk te maken. Decoratieve elementen mogen de aandacht niet afleiden van de informatie waarmee je je geschiktheid voor de functie aantoont.

Gebruik lijnen, iconen, kaders, gekleurde vlakken en andere grafische elementen daarom alleen als ze de structuur, herkenbaarheid of leesbaarheid ondersteunen. Vermijd een overdaad aan visuele elementen.

Hou rekening met de praktijk

Een cv wordt meestal digitaal verstuurd en bekeken, maar het kan op verschillende manieren gebruikt worden. Een organisatie kan het cv automatisch verwerken met een digitaal systeem, op een scherm bekijken of afdrukken om er aantekeningen op te maken en te gebruiken als leidraad in een sollicitatiegesprek of overleg.

 
Sommige opmaakkeuzes werken niet in alle situaties even goed:

• Digitale verwerking
  Complexe tabellen, tekstvakken, kolommen en informatie in kop- of voetteksten kunnen het voor digitale systemen moeilijker maken om informatie correct te herkennen of in de juiste volgorde te verwerken. Weet je dat je cv automatisch verwerkt wordt? Kies dan bij voorkeur voor een eenvoudige opmaak in één kolom.
• Afdrukken
  Grote donkere vlakken zien er fraai uit, maar ze zijn minder geschikt voor een cv op papier: ze verbruiken veel toner of inkt en ze maken het moeilijk om er aantekeningen op te maken.

Meer informatie over automatische verwerking en de manier waarop je daarmee rekening kunt houden, vind je bij Digitale verwerking.

Digitale verwerking

Wanneer je solliciteert, komt je cv niet noodzakelijk rechtstreeks bij een selecteur terecht. Organisaties kunnen digitale systemen gebruiken om sollicitaties te ontvangen, te bewaren, te doorzoeken en op te volgen. Een bekend voorbeeld is een Applicant Tracking System (ATS).

Sommige systemen kunnen ook automatisch informatie uit je cv halen, zoals je contactgegevens, opleiding, ervaring en vaardigheden. Soms worden die gegevens gebruikt om een kandidatenbestand doorzoekbaar te maken. Daarnaast kan een organisatie je vragen om gegevens zelf in een online formulier in te vullen.

Organisaties en systemen verwerken cv’s niet altijd op dezelfde manier. Hou daarom vooral rekening met enkele algemene principes.

Volg de instructies van de organisatie

Check eerst in welke vorm de organisatie je sollicitatie wil ontvangen. Soms upload je je cv en motivatiebrief als afzonderlijke bestanden, soms voer je (een deel van) de informatie uit je cv en je motivatie rechtstreeks in een online formulier in en soms vraagt een organisatie je om een of meer bestanden te uploaden en informatie in een online formulier in te vullen.

Volg ook eventuele instructies over het bestandsformaat. Als de organisatie bepaalde informatie afzonderlijk opvraagt, vul die dan in, ook als dezelfde informatie al in je cv of motivatiebrief staat.

Maak belangrijke informatie gemakkelijk herkenbaar

Hou rekening met de mogelijkheid dat informatie automatisch uit je cv wordt gehaald. Maak daarom belangrijke informatie gemakkelijk herkenbaar:

• Gebruik herkenbare rubriektitels.
• Zorg voor een logische structuur en leesvolgorde.
• Benoem opleidingen, ervaring en vaardigheden duidelijk.
• Gebruik relevante sleutelwoorden uit de vacature als die bij je profiel passen.

Probeer niet om zo veel mogelijk sleutelwoorden in je cv te verwerken. Gebruik ze alleen waar ze inhoudelijk passen en zorg ervoor dat je cv ook voor een menselijke lezer natuurlijk klinkt en duidelijk blijft.

Hou de vormgeving technisch eenvoudig

Een cv moet in de eerste plaats duidelijk en aantrekkelijk zijn voor de selecteur. Hou er bij de vormgeving wel rekening mee dat informatie mogelijk automatisch uit het document wordt gehaald.

Een opmaak met bijvoorbeeld kolommen, tabellen of tekstvakken kan ervoor zorgen dat een systeem tekst in een andere volgorde verwerkt dan je op basis van de visuele opmaak verwacht. Ook een achtergrondkleur in de linker kolom kan informatie visueel groeperen op een manier die bij automatische verwerking verloren gaat. Zorg er daarom voor dat de structuur, betekenis en leesvolgorde van je cv ook duidelijk blijven als visuele aanwijzingen wegvallen.

Wil je weten of je cv geschikt is voor digitale verwerking? Dan kun je een eerste controle uitvoeren door alle tekst in de pdf te selecteren en naar een programma voor platte tekst te kopiëren, zoals Kladblok (Notepad). Controleer of alle informatie aanwezig is en in een logische volgorde verschijnt. Zo krijg je een indicatie van hoe bruikbaar je cv is wanneer de visuele vormgeving wegvalt.

Ben je volop aan het solliciteren? Overweeg dan om twee versies van je sollicitatie-cv uit te werken. De inhoud pas je uiteraard telkens aan de vacature aan.

• Een grafisch sollicitatie-cv
  Weet je dat een mens je cv gaat lezen? Dan kun je gerust gebruik maken van grafische elementen, zoals een opmaak in twee kolommen of met tekstvakken.
• Een sober sollicitatie-cv
  Weet je dat je cv automatisch wordt verwerkt? Kies dan bij voorkeur voor een sobere opmaak in één kolom, zodat digitale systemen de informatie gemakkelijker kunnen herkennen en verwerken.

AI als hulpmiddel

Generatieve AI kan je helpen wanneer je je cv opstelt, bijvoorbeeld om een vacature te analyseren, relevante informatie uit je master-cv te herkennen, formuleringen te verbeteren en je cv te controleren.

Gebruik AI als een hulpmiddel, maar beslis zelf wat je met de suggesties doet. Hoe beter je zelf weet wat je met je cv wil bereiken, hoe beter je kunt beoordelen welke suggesties bruikbaar zijn.

Gebruik AI voor gerichte taken

Hoe concreter je vraag en de informatie die je meegeeft, hoe bruikbaarder het resultaat meestal is. Geef AI daarom voldoende context en stel concrete vragen.

 
Je kunt AI bijvoorbeeld vragen om:

• belangrijke vereisten en sleutelwoorden in een vacature te identificeren;
• na te gaan welke ervaring en vaardigheden uit je master-cv daarbij aansluiten;
• een formulering bondiger, concreter of duidelijker te maken;
• verschillende formuleringen met elkaar te vergelijken;
• te controleren of opsommingen parallel geformuleerd zijn;
• je cv te bekijken vanuit het perspectief van een selecteur.

Check de suggesties van AI kritisch

AI kan fouten maken. AI kan bijvoorbeeld informatie verkeerd interpreteren, ongepaste accenten leggen of formuleringen voorstellen die niet bij jou passen.

Beoordeel daarom altijd kritisch of de suggesties correct en bruikbaar zijn en maak aanpassingen  waar nodig. Vraag eventueel door als een antwoord niet correct of bruikbaar is.

Controleer of de suggestie:

• feitelijk correct is;
• je opleiding, ervaring en vaardigheden correct weergeeft;
• relevant is voor de vacature;
• concreet en duidelijk geformuleerd is;
• natuurlijk klinkt en bij jou past.

Neem geen beweringen over die je niet kunt onderbouwen. Laat AI je ervaring niet anders voorstellen dan ze werkelijk is.

Let op welke informatie je deelt

Sommige AI-toepassingen bewaren de informatie die je invoert of gebruiken die om hun diensten te verbeteren. Soms kun je via de instellingen het gebruik van je gegevens voor training van het systeem uitschakelen. Deel daarom alleen wat nodig is voor je vraag en laat concrete persoonlijke gegevens en vertrouwelijke informatie weg.

Eindredactie en controle

Het volstaat niet om de spelling te controleren voor je je cv verstuurt. Controleer ook nog of de inhoud voldoende aansluit bij de vacature, of de formulering en vormgeving consequent zijn en of het document technisch in orde is.

Voor de controle werk je bij voorkeur in verschillende rondes. Als je alles tegelijk probeert te beoordelen, zie je gemakkelijker fouten over het hoofd.

Overzicht

Controleer achtereenvolgens:

• inhoud en relevantie
• taal en formulering
• consistentie
• feitelijke gegevens
• opmaak
• definitief bestand
• feedback

Controleer inhoud en relevantie

Lees je cv nog één keer vanuit het perspectief van de selecteur. Is het snel duidelijk waarom jouw profiel aansluit bij deze specifieke functie?

 
De volgende vragen helpen je bij deze controle:

• Vallen de meest relevante opleidingen, ervaringen en vaardigheden voldoende op?
• Heb je informatie opgenomen die weinig bijdraagt aan je kandidatuur? Die kun je dan beter schrappen of bondiger vermelden dan relevante informatie.
• Zijn de belangrijke vereisten uit de vacature voldoende zichtbaar in je cv?
• Zijn je belangrijkste troeven voldoende onderbouwd in je cv en/of motivatiebrief?
• Heb je sleutelwoorden uit de vacature gebruikt waar die correct bij je profiel passen?

Controleer taal en formulering

Lees vervolgens je cv na op taal en formulering. Controleer niet alleen op spel- en grammaticafouten, maar ook op formuleringen die nog bondiger, concreter of duidelijker kunnen.

 
Let onder meer op:

• spelling en grammatica
• correcte schrijfwijze van namen en vaktermen
• overbodige woorden
• vage of algemene formuleringen
• parallelle formulering binnen opsommingen
• concrete en actieve werkwoorden
• clichés en niet-onderbouwde claims

Een spellingcontrole kan helpen, al vervangt die je eigen eindredactie niet.

Controleer de consistentie

Kleine inconsistenties vallen in een cv relatief sterk op. Controleer daarom afzonderlijk of je vergelijkbare informatie telkens op dezelfde manier hebt weergegeven.

 
Let onder meer op:

• schrijfwijze van datums en periodes
• gebruik van hoofdletters
• interpunctie in opsommingen
• gebruik van afkortingen
• volgorde waarin vergelijkbare gegevens worden vermeld
• vormgeving van rubriektitels en andere terugkerende elementen

Kies bij verschillende correcte mogelijkheden één systeem en pas dat consequent toe.

Controleer feitelijke gegevens

Een tikfout in een datum of telefoonnummer kan belangrijker zijn dan een kleine stijlfout. Controleer feitelijke gegevens daarom afzonderlijk en ga niet alleen af op wat je tijdens het nalezen denkt te herkennen.

 
Controleer in elk geval:

• telefoonnummer
• e-mailadres
• namen van organisaties en onderwijsinstellingen
• officiële benamingen van functies en opleidingen
• begin- en einddatums
• links naar LinkedIn, portfolio of website
• namen en contactgegevens van referenties, als je die opneemt

Open links om na te gaan of ze naar de juiste en actuele pagina leiden.

Controleer de opmaak

Bekijk je cv ten slotte als geheel, zonder de tekst meteen opnieuw te lezen. Is de structuur in één oogopslag zichtbaar en oogt de bladspiegel rustig en samenhangend?

 
Controleer onder meer:

• visuele hiërarchie
• witruimte
• uitlijning
• leesbaarheid
• consequente opmaak van gelijkaardige elementen
• paginaovergangen
• opsommingen die ongewenst over twee pagina’s worden verdeeld
• elementen die verschoven of afgesneden zijn

Bekijk je cv ook in het formaat waarin de selecteur het zal ontvangen. De opmaak kan na omzetting naar pdf soms licht veranderen.

Controleer het definitieve bestand

Sla je cv op in het bestandsformaat dat de organisatie vraagt. Als er geen specifieke instructies zijn, kies je bij voorkeur voor pdf. Zo blijft de vormgeving van je document behouden.

Geef het bestand een duidelijke en professionele naam, bijvoorbeeld: CV_Voornaam_Achternaam.pdf.

 
Open het definitieve bestand zelf nog één keer voordat je het verstuurt. Controleer of het juiste document is opgeslagen, alle pagina’s aanwezig zijn en de inhoud en vormgeving kloppen.

Vraag om feedback

Laat je cv bij voorkeur ook door iemand anders nalezen. Als je lang aan een tekst hebt gewerkt, lees je gemakkelijker over eigen fouten heen. Vraag de lezer niet alleen naar taal- en tikfouten, maar ook of alle informatie duidelijk is, welke informatie als eerste opvalt en of snel duidelijk is wat je voor de functie te bieden hebt.